فلسفه ، بحث حركت در جوهره و ذات همه موجودات عالم طبيعت است . آنگاه كه در سال‌هاى 52 - 55 در زندان ستم شاهى بوديم ، يكى از عزيزان از من خواستند چيزى در اين زمينه بنويسم و مختصراً نوشتم . سپس در سال‌هاى پس از انقلاب ، در تعطيلات جمعه‌ها براى جمعى از فضلاى حوزه علميه قم اين بحث را بيان كردم كه بعداً به وسيله يكى از دانشجويان رشته الهيات تهران از نوار پياده و پس از تصحيح مختصرى توسط يكى از فضلاى حوزه در مجله كيهان انديشه طى چندين شماره به چاپ رسيد . پس از نشر در مجله مزبور مكرر از طرف خوانندگان تأكيد بر چاپ مستقل اين مباحث شد . اينك پس از سال‌ها در تعطيلات تابستانى توفيقى دست داد كه در سفر زيارتى مشهد مقدس توفيق تجديد نظر اصلاحى دست داد كه اينك تقديم محضرتان مىشود . در پايان عرض كنم : در ساليان دراز پيش كه اينجانب تدريس اسفار مرحوم صدرالمتألهين را در دو دوره براى جمع كثيرى از فضلاى حوزه علميه قم داشتم ، فهرستى از عقائد و آراء آن مرحوم را تهيه نمودم كه فكر كردم دانستن اين‌ها و آدرس اين‌ها براى اهل تحقيق مفيد باشد . اين آدرس طبق چاپ شركة دارالمعارف الاسلاميه چاپ ربيع الثانى ( 1378 ه ق ) تهيه و تقديم مىشود ، كه در ابتداى جلد اول آن شرح حال مرحوم صدرالمتألهين به قلم مرحوم آية اللَّه حاج شيخ محمد رضا مظفر از علماء مشهور نجف اشرف چاپ شده است .